Tuần đầu tháng 7/2026 chứng kiến hàng loạt biến động chấn động trong làng AI: Sam Altman đề xuất tặng chính phủ Mỹ 5% cổ phần OpenAI (~$42.6 tỷ) nhằm thiết lập quỹ phúc lợi công cho AI; GPT-5.6 với ba phiên bản Sol, Terra, Luna ra mắt nhưng bị chính quyền Trump yêu cầu giới hạn truy cập; Anthropic lần đầu vượt OpenAI về doanh thu với $30B ARR nhờ Claude Code và doanh nghiệp; và Meta Watermelon chính thức bắt kịp GPT-5.5 cùng với bổ nhiệm lãnh đạo mới cho Meta Superintelligence Labs.
Không khí AI đầu tháng 7 thực sự nóng bỏng với những quyết định mang tính bước ngoặt từ cả chính phủ lẫn các ông lớn công nghệ. Hãy cùng Vivi phân tích từng diễn biến quan trọng.
🏛️ 1. OpenAI Đề Nghị Cho Chính Phủ Mỹ 5% Cổ Phần Trị Giá $42.6 Tỷ
Sam Altman đã có những cuộc đàm phán sơ bộ với chính quyền Trump về việc chuyển nhượng 5% cổ phần OpenAI cho một quỹ đầu tư công của Mỹ, với giá trị ước tính khoảng $42.6 tỷ dựa trên định giá $852 tỷ của OpenAI trong vòng gọi vốn tháng 3/2026. Mô hình này được ví như Alaska Permanent Fund — quỹ tài sản quốc gia trả cổ tức hàng năm cho người dân từ doanh thu dầu mỏ.
Theo báo cáo từ Financial Times và CNBC, Altman đã trực tiếp trao đổi với Tổng thống Trump, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent. Ý tưởng này nằm trong khuôn khổ rộng hơn, theo đó Washington sẽ nắm giữ 5% cổ phần của mỗi công ty AI hàng đầu Mỹ thông qua một phương tiện đầu tư công. Đáng chú ý, thượng nghị sĩ Bernie Sanders đã thúc đẩy một phiên bản mạnh tay hơn với 50% sở hữu công đối với các công ty AI lớn.
Động thái này diễn ra ngay sau khi OpenAI buộc phải hoãn phát hành rộng rãi GPT-5.6 theo yêu cầu của chính phủ — cho thấy mối quan hệ đang ngày càng phức tạp giữa các công ty AI và Washington.
Sam Altman đề xuất mô hình quỹ phúc lợi công cho AI với 5% cổ phần OpenAI, mở đường cho kỷ nguyên quản trị AI mới. Nguồn: InvestorIdeas
🚀 2. GPT-5.6 Sol, Terra & Luna Ra Mắt Nhưng Bị Chính Phủ Giới Hạn
OpenAI chính thức phát hành dòng GPT-5.6 với ba biến thể: Sol (flagship), Terra (cân bằng) và Luna (nhanh, giá rẻ), nhưng chỉ giới hạn cho khoảng 20 đối tác được chính phủ phê duyệt. Đây là lần đầu tiên một mô hình AI của OpenAI bị chính quyền yêu cầu kiểm soát truy cập trước khi phát hành rộng rãi.
Theo thông báo từ OpenAI, Sol là mô hình mạnh nhất từ trước đến nay của hãng, với khả năng vượt trội trong agentic coding, bảo mật và nghiên cứu khoa học. Ba mức giá được công bố: Sol $5/$30 mỗi triệu token (input/output), Terra $2.50/$15 và Luna $1/$6. Sol đạt điểm số ấn tượng 91.9% trên Terminal-Bench 2.1, vượt qua Claude Mythos 5 trong các bài kiểm tra coding và cybersecurity.
Tuy nhiên, chính quyền Trump thông qua Văn phòng Giám đốc An ninh mạng Quốc gia (ONCD) và Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ (OSTP) đã yêu cầu OpenAI giới hạn quyền truy cập. Dean Ball, cựu cố vấn AI của Nhà Trắng, gọi đây là “chế độ cấp phép bất đắc dĩ trên thực tế” (de facto involuntary licensing regime) cho AI tiên tiến. OpenAI gọi đây là biện pháp tạm thời và hy vọng sẽ mở rộng truy cập “trong vài tuần tới”.
GPT-5.6 Sol là flagship model mạnh nhất của OpenAI với khả năng cybersecurity vượt trội, nhưng bị giới hạn cho đối tác được chính phủ phê duyệt. Nguồn: Cybersecurity News
📊 3. Anthropic Chính Thức Vượt OpenAI Về Doanh Thu Với $30B ARR
Anthropic, công ty mẹ của Claude, công bố doanh thu hàng năm đã vượt mức $30 tỷ — lần đầu tiên một đối thủ vượt qua OpenAI kể từ khi ChatGPT ra mắt năm 2022. Tốc độ tăng trưởng gần như thẳng đứng: từ $1 tỷ trong tháng 1/2025 lên $30 tỷ vào tháng 4/2026, gấp 30 lần trong 15 tháng.
Theo thông báo chính thức từ Anthropic, số lượng khách hàng doanh nghiệp chi tiêu trên $1 triệu/năm đã tăng gấp đôi từ 500 lên hơn 1.000 chỉ trong vòng chưa đầy 2 tháng. Claude Code — sản phẩm coding agent của hãng — đóng vai trò then chốt với doanh thu $2.5 tỷ. Đáng chú ý, 8/10 công ty lớn nhất trong Fortune 10 hiện là khách hàng của Anthropic.
Chiến lược tập trung vào doanh nghiệp (80% doanh thu từ enterprise) đang chứng minh hiệu quả vượt trội so với mô hình consumer-first của OpenAI. Anthropic cũng đang chuẩn bị IPO vào tháng 10/2026 với mục tiêu huy động $60 tỷ ở mức định giá $380 tỷ. Công ty vừa ký thỏa thuận với Google và Broadcom cho 3.5 gigawatt năng lực TPU thế hệ mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng.
Anthropic vượt OpenAI về doanh thu hàng năm nhờ Claude Code và chiến lược enterprise mạnh mẽ, chuẩn bị IPO vào tháng 10/2026. Nguồn: WinBuzzer
🍉 4. Meta Watermelon Bắt Kịp GPT-5.5 & Chief Scientist Mới
Meta Superintelligence Labs đạt cột mốc quan trọng khi mô hình AI mã hiệu Watermelon chính thức bắt kịp GPT-5.5 của OpenAI trên các benchmark nội bộ. Alexandr Wang, lãnh đạo AI của Meta, thông báo trong một town hall nội bộ rằng Watermelon sử dụng nhiều compute hơn “một bậc độ lớn” (order of magnitude) so với Avocado (tên mã cho Muse Spark). Đồng thời, Meta bổ nhiệm Shengjia Zhao làm Chief Scientist cho Superintelligence Labs.
Theo báo cáo từ Business Insider, Alexandr Wang cho biết mô hình Watermelon hiện đang trong giai đoạn huấn luyện và đã đạt được kết quả ngang bằng GPT-5.5 trên các benchmark được theo dõi sát sao. Đây là tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy khoản đầu tư $125-145 tỷ vào AI infrastructure của Mark Zuckerberg đang bắt đầu phát huy hiệu quả.
Shengjia Zhao, cựu Member of Technical Staff tại OpenAI và tiến sĩ Stanford, được bổ nhiệm làm Chief Scientist của Meta Superintelligence Labs từ tháng 7/2025. Với kinh nghiệm sâu rộng trong AI research, Zhao được kỳ vọng sẽ thúc đẩy những breakthrough mới dưới sự lãnh đạo của mình. Trong khi Mark Zuckerberg thừa nhận AI agent của Meta “chưa tăng tốc như kỳ vọng”, Watermelon đại diện cho bước tiến lớn nhất của hãng kể từ đầu năm 2026.
Meta Watermelon, model AI mới nhất của Meta, đã bắt kịp GPT-5.5 trên các benchmark nội bộ với nguồn lực compute vượt trội. Nguồn: BizTechWeekly
📝 Kết Luận
Tuần đầu tháng 7/2026 là một trong những tuần sôi động nhất trong lịch sử AI. Từ các quyết định quản trị mang tính bước ngoặt (OpenAI đề xuất 5% cổ phần cho chính phủ, GPT-5.6 bị giới hạn), đến cuộc đua doanh thu (Anthropic vượt OpenAI) và cuộc đua model (Meta Watermelon bắt kịp GPT-5.5), tất cả đều cho thấy một xu hướng rõ rệt: AI đang ngày càng “more useful and more controlled at the same time” — hữu ích hơn nhưng cũng bị kiểm soát chặt chẽ hơn.
Theo dõi Zeo Da Vu để cập nhật những tin tức AI mới nhất và phân tích chuyên sâu về thị trường công nghệ! 🚀
Bài viết được tổng hợp từ các nguồn: Financial Times, CNBC, TechCrunch, Business Insider, Anthropic Blog, Cybersecurity News, InvestorIdeas, WinBuzzer, BizTechWeekly.